Wie de Panathinaikos-mania wil begrijpen, kan niet zonder een bezoekje aan het oude stadion. Leoforos Alexandras mag dan zwaar verouderd zijn en sinds enkele jaren niet meer in gebruik. De fans van Panathinaikos koesteren het bouwwerk nog steeds als hun tempel.
Het Apostolos Nikolaidis (Leoforos) stadion vanuit de lucht gezien.
Het oude stadion Leoforos
Wie vanuit het metrostation Ampelokipi enkele stappen boven de grond zet, belandt prompt in een volledig groene wereld. Stroken asfalt, prullenbakken en de luifels voor de ramen; werkelijk alles heeft de kleur van Panathinaikos. Om nog maar te zwijgen van de honderden leuzen en tags die overal rondom op de muren staan. Tweehonderd meter verder loop je tegen het Apostolos Nikolaidis stadion aan. Het oude stadion van Panathinaikos, dat vanwege de ligging aan de Leoforos Alexandras (Alexandrasweg), ook wel kortweg Leoforos (weg) wordt genoemd. Bovengronds een bescheiden voetbalstadion waar nog geen 17.000 man in kunnen, daaronder bevinden zich een basketbal- en volleybalveld (met ruimte voor 1500 toeschouwers), een zwembad en een boksring. Één plek voor de belangrijkste takken van de sportclub Panathinaikos.
Een graffiti-tag op de muur van Leoforos; Thyra 13 (vak 13) staat voor de harde kern van Panathinaikos die zich sinds 1966 naar dit vak achter het doel in het voetbalstadion heeft genoemd.
Klein en niet zo fijn voor tegenstanders
Mogelijk is die eensgezindheid wel zo sterk doordat de verschillende takken van de club allemaal in dat ene ‘theater’ acteerden. Sinds enkele jaren zijn de verschillende sportteams van Panathinaikos dan toch van elkaar gescheiden. De club was het kleine Leoforos eigenlijk al lang ontgroeid. Het stadion, dat dateert uit 1928, is bovendien simpelweg niet meer van deze tijd. Toch blijft deze verouderde betonbak voor de fans het meest tastbare bewijs van ‘het Panathinaikos-gevoel’. En hoewel de voetballers, basketballers en volleyballers inmiddels gebruik maken van de moderne faciliteiten die sinds de Olympische Spelen van 2004 aanwezig zijn in Athene, verlangen veel melancholische supporters terug naar hun kleine tempel van weleer. Want zowel het voetbalstadion als de ondergrondse arena voor zaalsporten mochten dan slechts een beperkte capaciteit hebben, beiden waren berucht om de explosieve sfeer. Hoeveel buitenlandse topteams dropen er door de jaren heen niet af tegen het veel minder kapitaalkrachtige Pao. Geïntimideerd door een golf van geluid en vuurwerk. “Ik kon mijn medespelers niet verstaan op het veld”, prevelde de Nederlandse Barcelona-speler Patrick Kluivert beduusd na de kwartfinalewedstrijd voor de Champions League (1-0 winst voor Panathinaikos) in 2002. Tientallen andere tegenstanders uitten zich in soortgelijke bewoordingen na een bezoekje aan Leoforos.
Het clubhuis van Panathinaikos' grootste fanclub Madboys staat nog steeds bij het oude stadion. Recht tegenover de ingang van vak 13 waar de harde kern stond.
Monument
Die tijd is nu dus echt voorbij. Nadat het voetbalteam van Pao het verouderde stadion tussen 1984 en 2001 al eens de rug toekeerde, gebeurde dit voorgoed in 2005. De club werkt haar wedstrijden nu af in het Olympisch stadion, terwijl er plannen liggen voor een eigen stadion dat plaats moet gaan bieden aan zo’n 50.000 toeschouwers. Daarmee zou het hoofdstuk Leoforos definitief worden afgesloten. De muren, waarop het moeilijk is een vierkante meter zonder graffiti te vinden, zullen waarschijnlijk in de toekomst slechts als monument dienen. Aan de andere kant zal geen politicus het in zijn hoofd durven halen om voor te stellen het middelpunt van deze ‘groene wereld’ te slopen. In het compleet sportgekke Griekenland zou zo’n actie immers gelijk staan aan (politieke) zelfmoord.
